تاریخچه شهرستان سلماس
سلماس در هزاره هاي قبل از ميلاد با داشتن طبيعتي زيبا و كوههاي سرسبز و پر آب همواره ماواي گروهي از انسانهاي باستاني بوده است.با مطالعات باستاني شناسي از تپه هاي اطراف سلماس قدمت آن در حدود نه هزار سال قبل ( هفت هزار سال قبل از ميلاد ) تخمين زده شد و به تحقيق اولين قوم مشخص در سلماس اقوام سومري و بعد ها اولاد سومريان پروتوتورك(تركان باستاني ) و سپس گوتيها و گليزانيها ( حاكم گليزانيها در سال 823 قبل از ميلاد وارد اتحاد اوراتويي ضد آشوري شد ) بودند . بعد ها در هزاره اول قبل از ميلاد در زمان حكومت اوراتورها در سايه اقدامات آنان در اين منطقه شهر اولهو بوجود آمد اين شهر باستاني در غرب روستاي اوله ( اولق كنوني) و در رو بروي كوه قارني ياريق در كنار رود خانه زولا قد بر افراشت ( اوله و اولهو كه هر دو از يك ريشه اند به معناي تقسيم مي باشد . در اين محل آب رودخانه به چندين قسمت تقسيم مي شد . در معني دقيق آن يعني محل تقسيم آب ) . اين شهر و آباديهاي اطراف آن در لشكر كشتي هشتم سارگن دومین پادشاه آشور به سال 714 قبل از ميلاد ويران گرديد . در اطراف دشت قلعه هاي قارني ياريق – دريك – كافير قلعه سي در غرب كهنه شهر و شرق روستاي زرين دره – قلعه چهريق و قلعه هدر و زنجير قلعه دركنار روستاي تمر از قلعه هاي دوره اورارتويي مي باشند كه در دوره هاي بعدي نيز مورد استفاده حاكم وقت قرار مي گرفت.
از شاخص هاي تمدن اورارتو حفر انهار و قنوات و كندن درياچه ها و استخر هاي دستي براي آبياري اراضي بود و در احداث ابنيه عظيم بركوهها و تبديل اراضي باير به مناطق داير و مزروع مهارت خاصي داشتند كه اين كار ها بيشتر بدست اسيران جنگي و بردگان انجام مي گرفته است .
بعد از ويراني الهو در دوره ها ي بعد شهري ديگر در شمال غربي آن در كنار رود دريك به نام سلماس شكل مي گيرد . در منابع يوناني از اين شهر به نام سيمباس نام برده شده است از جمله در نوشته هاي استرابون در سال 20ميلادي . در دوره اشكانيان اين نقطه بصورت حايل بين دو امپراتوري پارت و روم بود و بارها صحنه نبرد دو قدرت بزرگ بوده است .
موسس سلسله ساساني اردشير بابكان پس از تصرف اين منطقه آن را ضميمه متصرفات خود كرده و يادگار اين پيروزي بدستور شاه ساساني در 12 كيلومتري جنوب شرقي سلماس بر سر راه سلماس به اروميه، نرسيده به روستاي خان تختي در كوه پيرچاوش بر روي تخته سنگي حكاكي شده است .
موقعیت جغرافیایی شهرستان سلماس
کل مساحت شهرستان سلماس 93141 کیلومتر مربع می باشد.
موقعیت طبیعی شهرستان سلماس
مردم سلماس
مردم شهرستان سلماس بسیار مهمان نواز و خوش اخلاق هستند.
وضعیت بخس معدن شهرستان سلماس
وضعیت بخس صنعت شهرستان سلماس
از كل 6110 واحد كارگاه صنعتي در اين شهرستان 4953 واحد كمتر از 6 نفر كاركن ، 112 واحد ما بين 9 ـ 6 نفر كاركن ، 160 واحد مابين 49 ـ 10 نفر كاركن و 14 واحد بيشتر از 50 نفر كاركن دارند .
تعداد پروانه هاي بهره برداري صادر شده از سوي اداره كل صنايع استان تا پايان سال 1391 در اين شهرستان 85 فقره مي باشد . كه باعث ايجاد اشتغال به تعداد 80 شغل و سرمايه گذاري بالغ بر 8437 ميليون ريال شده است . اين شهرستان از لحاظ پروانه بهره برداري صادر شده در رتبه پنجم قرار دارد .
شهرک صنعتی سلماس
تعداد واحدهاي به بهره برداري رسيده در اين شهرك ، 5 واحد و تعداد شاغلان در اين شهرك 87 نفر مي باشند . در اين شهرك صنعتي از كل كارگاهها 1 واحد در صنايع فلزي ، 4 واحد در صنايع مواد غذايي ، فعاليت مي كند. شهرك صنعتي سلماس از لحاظ تعداد واحد صنعتي و ميزان اشتغال ششمين شهرك صنعتي استان آذربايجان غربي مي باشد.
* مساحت فعلي شهرك : 80.48 هکتار( فاز اول و توسعه ) که 64.4 هکتار آن فاز عملیاتی بوده و جواز توسعه تا 126 هكتار گرفته شده است . از اين 80.48 هكتار 30 هكتار فاز اول و مابقی فاز توسعه است كه مساحت شهرك با خريدهاي مستمر اراضي اطراف در حال افزايش میباشد . مساحت زمين صنعتي 46.56 هكتار و مساحت واگذاري 31.51 هكتار است . مساحت داراي سند ثبتي 68.66 هكتار
*امکانات موجود در فاز اول : آب ، برق، شبکه روشنایی ، گاز، معابر آسفالت شده ، جداول دفع آبهای سطحی، تلفن ، اينترنت پرسرعت و شبکه جمع آوری فاضلاب
* امکانات موجود در فاز توسعه : آب ، برق، جداول دفع آبهای سطحی، زیرسازی معابر، شبکه روشنایی و شبكه جمع آوری فاضلاب
* تعداد کل قطعات موجود : 220 قطعه ( 183 قطعه صنعتی – 37 قطعه خدماتی )
*تعداد قطعات موجود در فاز اول : 171 قطعه ( 134 قطعه صنعتی – 37 قطعه خدماتی )
* تعداد قطعات موجود در فاز توسعه : 49 قطعه
* تعداد قطعات واگذار شده : 155 قطعه صنعتي و 14 قطعه خدماتي
*پروژه در حال انجام (1392) : اجراي شبكه جمع آوري فاضلاب قسمت توسعه با اعتبار 1765 ميليون ريال و با پيشرفت فيزيكي 60% ، اجراي مدول اول تصفيه خانه فاضلاب شهرك با ظرفیت 200 مترمکعب ( کل طراحی در 4 مدول 200 مترمکعبی میباشد ) و در زمینی به وسعت 7000 مترمربع و با اعتباري بالغ بر 11920 ميليون ريال که دارای پیشرفت فیزیکی 88% میباشد .
کل اشتغال = حدودا" 1500 نفر مستقيم
تعداد واحدهاي فعال = 40 واحد صنعتی ، 8 واحد كارگاهی ، 2 واحد خدماتي و 1 فقره قرارداد پایگاه مقاوت بسیج
تعداد واحدهاي تعطیل = 5 واحد صنعتی
تعداد واحدهاي در حال نصب ماشين آلات و آماده بهره برداری = 5 واحد صنعتی و 1 واحد خدماتی با پيش بيني اشتغال براي حداقل 100 نفر بطور مستقيم
جاذبه های گردشگری سلماس
- ساحل تفریحی و گردشی دریاچه ارومیه
- امامزاده کهنه شهر
- امامزاده برگشاد (امامزاده هشتم)
- آبشار خورخورا
- آبشار تمر
- کلیساهای هفتوان
- خسروا
- قلعه چهریق
- قلعه قارنییاریق واقع در روستای آجواج
- دره زولا چای
- تالاب چیچک
- تالاب آق زیارت
- دره تمر
- آب گرم ایسیسو
- سنگ نگاره خان تختی
- تپه اهرنجان که قدمت نه هزار ساله دارد
- تپه مغانجوق
- حمام شیخ
- زنجیرقلعه تمر
- قلعه روستای هدر در نزدیکی روستای بزرگ سیلاب
مراکز آموزشی سلماس
افراد سرشناس سلماس
- سعید سلماسی: مبارز و مشروطه خواه
- جعفر سلماسی: اولین مدال آور تاریخ ورزش ایران در المپیک 1948 لندن و اولین دوره بازیهای آسیایی دهلی نو در سال 1951
- کاظم رجوی دیلمقانی: شاعر
- محمد حسین صدقیانی: پدر فوتبال ایران و اولین لژیونر فوتبال ایران
- نیمتاج لکستانی: شاعر
- حاجی پیشنماز سلماسی با نام واقعی عبدالکریم: از علمای دوره مشروطه
- اسدالله احمدزاده دهقان: نویسنده و آزادی خواه دوره مشروطه
- میرزا محمود غنیزاده: آزادی خواه دوره مشروطه صاحب روزنامههای بوقلمون و سهند
- پرویز صدقیانی ملقب به صفر العارفین: از عرفای سلسله ذهبیه
- ابراهیم خان امینالسلطان: از رجال دربار قاجار
- میرزا رسول صدقیانی: از بزرگان مشروطیت آذربایجان و عضو انجمن غیبی تبریز
- حیدرخان عمواوغلی: اولین مهندس برق ایران و بانی سیستم چراغانی بارگاه امام هشتم شیعیان
- هادی اصغری: آقای گل لیگ برتر در سال 87
- تیمور لکستانی: پدر برق ایران و از بنیانگذاران دانشگاه صنعتی شریف.
- شهرام اسدی: فیلمساز و کارگردان اثر بیاد ماندنی روز واقعه
- نصرالله مسلمیان: برنده جایزه اول اولن نمایشگاه نقاشی بین المللی جهان اسلام
- جاوید مقدس صدقیانی: نویسنده و نقاش
- دکتر توحید ملک زاده دیلمقانی: دکترای مهندس ژئوفیزیک، آذربایجان شناس، پدر سلماس شناسی و نویسنده کتاب ارزشمند "تاریخ ده هزار ساله سلماس و غرب آذربایجان"